Dementie

Bijeenkomsten

Symposium Dementie en Culturele Diversiteit

Op donderdag 14 september was het Symposium Dementie en Culturele Diversiteit. Hieronder vindt u de abstracts en presentaties van die avond. 

Een factsheet met de samenvatting van de resultaten van het symposium vindt u hier.

Abstracts Symposium Dementie en Culturele Diversiteit

Deel 1: Signalering en toeleiden naar diagnose

Kennis over andere culturen en ziektebeleving bij dementie draagt bij aan betere zorg voor ouderen. Vroeg signalering levert ook een bijdrage aan goede zorg bij patiënten met dementie en een migrantenachtergrond.     Scholing/info van mantelverzorgers over dementie is essentieel zodat dementie op tijd in deze groepen herkend kan worden en passende zorg geleverd kan worden.

Deel 2: De diagnose

Jos van Campen: De komende jaren zal het aantal ouderen met een niet westerse achtergrond in de drie grote steden van ons land sterk toenemen. In 2020 zal een derde van de 65 plussers in Amsterdam DenHaag en Rotterdam een niet westerse achtergrond hebben. Dementie komt waarschijnlijk vaker voor in deze groepen, maar de diagnose wordt veel minder vaak gesteld dan bij in Nederland geboren ouderen. Redenen hiervoor zijn cultureel bepaald , maar ook is het stellen van de diagnose lastig. Vaak gebruikte tests zoals de MMSE zijn niet zondermeer geschikt om te screenen . In mijn voordracht zal ik ingaan op de barrieres bij het stellen van de diagnose dementie en mogelijke oplossingen.   

Caroline Jurgens vertelt over de Cross-Culturele Dementiescreening (CCD): 

In Nederland bezoekt een toenemend aantal oudere migranten de geheugenpoliklinieken. De reguliere Westerse testen die worden gebruikt om het cognitief functioneren te onderzoeken zijn veelal niet geschikt voor deze groep door o.a. een taal- en cultuurbarrière. Lezen en schrijven is vaak vereist en vele eerstegeneratiemigranten zijn ongeschoold, analfabeet en spreken weinig tot geen Nederlands.

In antwoord hierop ontwikkelde het Slotervaart ziekenhuis i.s.m. het AMC de Cross-Culturele Dementiescreening (CCD). De CCD is een screeningsbatterij waarmee bij niet-Nederlandssprekende ouderen kan worden nagegaan of er sprake is van cognitieve stoornissen (in geheugen, executief functioneren, mentaal tempo) indicatief voor een dementiesyndroom. Uitgangspunt van de CCD is het minimaliseren van het effect van cultuurbarrières. De test kan worden afgenomen met behulp van digitaal af te spelen instructies in de eigen taal van de patiënt. De CCD bevat digitale instructies in het Turks, Marokkaans-Berbers, Marokkaans-Arabisch, Sranantongo, Hindoestaans en Nederlands. Van de patiënt worden alleen incidenteel zeer eenvoudige verbale responsen verwacht, zodat de test zonder tolk is af te nemen.

Cross-cultureel testen vergt een andere benadering om passende cultuurspecifieke zorg te leveren. De komende decennia zal het aantal oudere migranten met dementie naar 20% van het totaal groeien (bron; Alzheimer Nederland). Verdere ontwikkeling van adequate diagnostische instrumenten en scholing van zorgprofessionals is van belang om goede zorg en diagnostiek binnen de geheugenpoliklinieken voor alle ouderen te waarborgen.   

Geert Labots geeft een overzicht van de huidige mogelijkheden in diagnostiek binnen Den Haag.

Deel 3: Zorg na de diagnose

De diagnose dementie is gesteld. Wat nu? Welke problemen kunnen er voortkomen uit het ziektebeeld en welk effect heeft dit op de gediagnostiseerde, de mantelzorger en de hulpverlener? Belangrijker nog, welke oplossingen bestaan er allemaal in zorgland om de problemen mee te pareren? In het kader van interculturele samenwerking, wat wérkt? In dit onderdeel van het symposium wordt op interactieve wijze overzicht geschept over algemene voorzieningen en zorgproducten die een Casemanager Dementie kan invliegen in casussen. Dit gaat gepaard met anekdotes over klantsituaties vanuit de meest cultureel diverse wijken van de stad.

Vervolgens wordt er gekeken naar de toekomst: waar is behoefte aan vanuit de doelgroepen en hulpverleners in deze situaties? Welke wetenschappelijke conclusies zijn er te trekken op basis waarvan wij onze werkwijze kunnen aanvullen? Welke mindset is nodig om een positieve groei in gang te zetten op stedelijk en landelijk niveau, in samenwerking met deze doelgroep? Met behulp van recent verworven kennis over de juiste hulpverlening voor een zeer diverse doelgroep wordt een beeld geschetst van de behoeftes van vandaag de dag, de taak van professionals om hier op in te gaan, en het zorgland van de volgende generatie. 

Presentaties van de sprekers

Inleiding
Henk Kruithof en Ali Lahdidioui

Deel 1: Signalering en toeleiden naar diagnose
Ali Lahdidioui en Fahima Ettaher

Deel 2: De diagnose
a. Jos van Campen
b. Caroline Jurgens
c. Geert Labots

Deel 3: Zorg na de diagnose
Brian Sinnema en Emete Solmaz

 

De resultaten van de evaluatie kunt u lezen in dit rapport.