Succesvolle pilot toont meerwaarde van casemanagement in palliatieve zorg

Van november 2025 tot mei 2026 is in het netwerk palliatieve zorg regio Haaglanden een pilot Casemanagement Palliatieve Zorg uitgevoerd, als onderdeel van het project Specialistische Deskundigheid Palliatieve Zorg. De ambitie is om in de toekomst iedere palliatieve patiënt een casemanager te kunnen bieden. Patiënten en hun naasten voelen zich beter gehoord en de samenwerking tussen zorgverleners verbeterd, blijkt uit andere ervaringen in het land. Het uitgangspunt is ‘Iedereen een Selma’, iemand die echt de tijd neemt, meeluistert, en als verbindende schakel het hele zorgtraject met de patiënt meeloopt. ‘Iedereen een Selma’ is de uitspraak van Esther ten Brink, zelf patiënt en lid van de werkgroep. Klik hier om het uitgebreide interview met Esther te bekijken.

In Laak en Rijswijk hebben twee wijkverpleegkundigen en een Praktijkondersteuner Huisarts 29 patiënten en hun naasten begeleid. Zij boden ondersteuning bij zowel praktische als emotionele vragen en stemden af met andere zorgverleners. De eerste ervaringen zijn positief, er wordt een rapportage opgesteld met de belangrijkste bevindingen en resultaten van de pilot. In Laak en Rijswijk wordt dit traject voortgezet. De projectgroep werkt deze zomer, samen met alle netwerkleden, aan een concreet en stapsgewijs plan om casemanagement breed te implementeren in de hele netwerkregio.

Graag delen we een casus uit de praktijk van Linda de Vos, die laat zien wat casemanagement kan betekenen voor patiënten en hun naasten.

Op het juiste moment

Mevrouw was 83 jaar en woonde nog zelfstandig. Ze had een gemetastaseerd mammacarcinoom en een klein, maar betrokken netwerk om zich heen: haar zus, broer, buren en een paar naasten. Toen ik haar voor de tweede keer bezocht, leek het op het eerste gezicht nog redelijk stabiel. Tegelijkertijd klopte het niet helemaal. Ze at slecht, had pijnklachten, wondproblemen en haar energie nam zichtbaar af. Het was geen duidelijke achteruitgang volgens het boekje, maar eerder een optelsom van signalen die samen iets anders vertelden. Kleine dingen, die bij elkaar iets groters aangaven. Zo’n onderbuikgevoel kun je negeren, maar dat deed ik niet. Ik nam contact op met de huisarts en later ook met de uroloog. Al snel werd duidelijk dat haar nierfunctie flink verslechterd was en dat de situatie kwetsbaarder was dan we dachten. Mevrouw werd opgenomen in het ziekenhuis, maar kwam uiteindelijk toch weer naar huis.

Niet veel later zat ik samen met de huisarts bij haar aan bed. Mevrouw was erg moe en had veel pijn. Omdat ik haar al eerder had gesproken en wist wat voor haar belangrijk was, konden we snel schakelen. Geen lange gesprekken meer, maar wel de juiste. Wat is nu nodig? Wat wil mevrouw nog? En wat helpt haar om deze fase zo goed mogelijk door te komen? Vanaf dat moment ging het snel. Nachtzorg werd geregeld. Een hoog-laagbed kwam met spoed. De palliatieve kit werd aangevraagd. De huisarts maakte duidelijke afspraken en de buren werden betrokken als belangrijke schakel in het dagelijks leven van mevrouw. Iedereen had een rol, iedereen wist wat nodig was. Alles viel op zijn plek. En dat gaf rust, juist in een onrustige periode.

In het weekend ging mevrouw verder achteruit. De familie kwam samen. Haar broer was onderweg vanuit Spanje. Toen hij er eenmaal was, hebben ze nog samen gelachen. Een klein moment, maar van grote betekenis. Niet lang daarna raakte mevrouw in coma. Ze is thuis overleden, zoals ze dat graag wilde.

Wat mij bijblijft, is niet alleen hoe snel het ging, maar vooral hoe alles samenkwam op het juiste moment. Dat er ruimte was voor belangrijke gesprekken. Dat dingen geregeld waren voordat het echt niet meer kon. Dat iedereen wist waar hij aan toe was. En dat er, ondanks alles, rust ontstond. Soms zit het verschil niet in méér zorg, maar in het op tijd zien wat nodig is — en zorgen dat het er dan ook is. Misschien is dat wel precies waar casemanagement palliatieve zorg het verschil maakt.